راهنمای جامع بیماری ویتیلیگو، برص و پیسی: علائم، علت خودایمنی و انواع آن

مقدمه و ماهیت خودایمنی ویتیلیگو (برص و پیسی)

بیماری ویتیلیگو (Vitiligo) که در ادبیات پزشکی ایران و متون کهن با نام‌های پیسی یا برص شناخته می‌شود، یکی از متمایزترین و در عین حال پیچیده‌ترین اختلالات رنگدانه‌ای (Pigmentation Disorders) پوست انسان است. این عارضه هنگامی رخ می‌دهد که سلول‌های اختصاصی تولیدکننده رنگدانه در پوست به نام ملانوسیت (Melanocyte) به دلیل تخریب ساختاری یا اختلال عملکردی، توانایی خود را برای ساخت و ترشح ملانین (Melanin) از دست می‌دهند. نتیجه این فرایند آسیب‌شناختی، ایجاد ماکول‌ها و پلاک‌های بی‌رنگ یا سفید رنگ با مرزهای شفاف و مشخص در نواحی مختلف بدن است.

بر اساس گزارش‌های اپیدمیولوژیک سازمان بهداشت جهانی (WHO) و مطالعات درماتولوژی بین‌المللی، بیماری ویتیلیگو حدود ۰.۵ تا ۲ درصد از کل جمعیت جهان را درگیر می‌سازد. این بیماری بدون وابسته بودن به نژاد، قومیت یا جنسیت در تمامی جوامع رخ می‌دهد، اما بروز لکه‌های سفید در افرادی که دارای پوست تیره‌تر هستند به دلیل تضاد رنگی شدید، وضوح بالاتری دارد. در بیش از ۵۰ درصد موارد، نخستین علائم بالینی پیسی پیش از ۲۰ سالگی و در دوران کودک یا نوجوانانی ظاهر می‌شود، اگرچه احتمال بروز آن در سنین سالمندی نیز وجود دارد.

از منظر فیزیوپاتولوژی، ویتیلیگو یک عارضه مسری نیست و هیچ‌گونه خطری برای ارگان‌های داخلی بدن مانند کبد، کلیه‌ها یا قلب ایجاد نمی‌کند. با این حال، به دلیل ظاهر متمایز لکه‌های پوستی در نواحی در معرض دید نظیر صورت، دست‌ها و گردن، این بیماری می‌تواند بار روانی، استرس اجتماعی و آسیب به اعتمادبه‌نفس مبتلایان را به همراه داشته باشد. در سال‌های اخیر، همگام با پیشرفت‌های شگرف در حوزه زیست‌شناسی سلولی و ابزارهای پزشکی مدرن مانند تشخیص بیماری با هوش مصنوعی آیویدیا، درک عمیق‌تری از سازوکارهای مولکولی پیسی به دست آمده که مسیر را برای غربالگری سریع و مدیریت موثر این عارضه هموار کرده است.

چگونگی تخریب ملانوسیت‌ها در سیستم ایمنی (پاتوفیزیولوژی خودایمنی و بیوشیمی سلولی)

برای درک دقیق علل بروز بیماری برص یا پیسی، ابتدا باید ساختار و عملکرد ملانوسیت‌ها در لایه اپیدرم بررسی شود. ملانوسیت‌ها سلول‌های شاخه‌داری هستند که در لایه پایه (Basal Layer) اپیدرم مستقر شده‌اند و ملانین تولیدشده را از طریق زوائد سلولی خود به هزاران سلول کراتینوسیت مجاور منتقل می‌کنند. ملانین مسئول ایجاد رنگ طبیعی پوست، مو و چشم‌ها بوده و به عنوان یک سپر دفاعی طبیعی در برابر مخرب‌ترین طول موج‌های پرتو ماوراء بنفش (UV) عمل می‌کند.

در افراد مبتلا به ویتیلیگو، این فرآیند منظم بیولوژیک دچار تلاطم می‌شود. بر اساس مستندات علمی منتشرشده در پایگاه بین‌المللی StatPearls NCBI، فرضیه غالب و اثبات‌شده در بروز ویتیلیگو، پاسخ اتوایمیون یا خودایمنی سلولی (Autoimmune Pathogenesis) است. در این مکانیزم، سیستم ایمنی بدن دچار اختلال در تشخیص سلول‌های خودی از بیگانه می‌شود. لنفوسیت‌های T سیتوتوکسیک (به‌ویژه لنفوسیت‌های CD8+) با شناسایی آنتی‌ژن‌های موجود بر سطح ملانوسیت‌ها (مانند GP100 و MART-1)، به این سلول‌ها حمله کرده و با ترشح سایبرنتیک سیتوکین‌های التهابی قدرتمند نظیر اینترفرون گاما (IFN-γ) و کشاندن کChemokineها (CXCL9 و CXCL10) به پوست، باعث آپوپتوز (مرگ برنامه‌ریزی‌شده) ملانوسیت‌ها می‌شوند.

علاوه بر فاکتور خودایمنی، دانشمندان حوزه درماتولوژی مدل جامع‌تری به نام فرضیه چندعاملی (Multifactorial Theory) را برای توجیه اتولوژی پیسی ارائه داده‌اند که شامل محورهای زیر است:

• استرس اکسیداتیو و آسیب متوکندریایی (Oxidative Stress): اپیدرم بیماران مبتلا به ویتیلیگو دارای سطوح بالایی از گونه‌های فعال اکسیژن (ROS) و رادیکال‌های آزاد و در مقابل، دارای سطوح پایینی از آنزیم‌های آنتی‌اکسیدانی نظیر کاتالاز و سوپراکسید دیسموتاز است. این عدم توازن باعث اکسیداسیون لیپیدهای غشایی و تخریب ساختار سلولی ملانوسیت‌ها می‌شود.
• فرضیه نوروژنیک و عصبی (Neurogenic Mechanism): ترشح ناقل‌های عصبی سمی (نوروتوکسین‌ها) از پایانه‌های اعصاب خودکار در پوست، به‌ویژه در لایه‌های عمقی اپیدرم، می‌تواند اثرات سمی مستقیمی بر ملانوسیت‌های مجاور بگذارد. این سازوکار عمدتاً توجیه‌کننده الگوی ویتیلیگو قطاعی است.
• خودتخریبی رنگدانه‌ای (Melanocyte Self-Destruction): در طول مسیر بیوسنتز ملانین، واسطه‌های سمی شیمیایی نظیر دپامین و کینون‌ها تولید می‌شوند. در صورتی که سلول فاقد مکانیزم‌های دفاعی آنتی‌اکسیدانی کافی باشد، این واسطه‌ها موجب خودتخریبی درون‌سلولی ملانوسیت خواهند شد.
• استعداد و زمینه ژنتیکی (Genetic Susceptibility): مطالعات ژنتیکی ارتباط بیش از ۵۰ ژن مختلف را با افزایش خطر بروز ویتیلیگو به اثبات رسانده‌اند. ژن‌های مرتبط با آنتی‌ژن‌های سازگاری بافتی (مانند HLA-DR4 و HLA-A2) و ژن‌های تنظیم‌کننده ایمنی ذاتی (مانند NLRP1 و PTPN22) از مهم‌ترین عوامل وراثتی مستعدکننده محسوب می‌شوند.

انواع ویتیلیگو از نظر الگوی پراکندگی و تظاهرات بالینی

عارضه پیسی یا برص بر اساس نحوه پراکندگی لکه‌ها روی پوست، وسعت درگیری بدنی و الگوی انتشار، به طبقه‌بندی‌های بالینی متعددی تقسیم می‌شود. تشخیص صحیح نوع ویتیلیگو نه تنها در تعیین پیش‌اگهی (Prognosis) بیماری نقش حیاتی دارد، بلکه راهنمای اصلی متخصص در انتخاب پروتکل درمانی مناسب خواهد بود.

۱. ویتیلیگو تعمیم‌یافته یا عمومی (Generalized Vitiligo / Vulgaris)

این الگو متداول‌ترین شکل بروز پیسی است و بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد از کل مبتلایان را شامل می‌شود. در ویتیلیگو عمومی، لکه‌های بی‌رنگ به‌صورت کاملاً قرینه (Symmetrical) در دو طرف بدن ظاهر می‌شوند. نواحی آناتومیک در معرض فشار و اصطکاک نظیر پشت دست‌ها، مچ دست، آرنج‌ها، زانوها، برجستگی‌های استخوانی و همچنین نواحی اطراف فتحه‌های طبیعی بدن (مانند اطراف دهان، چشم‌ها و بینی) شایع‌ترین نقاط شروع هستند. این فرم از بیماری معمولاً دارای سیر مزمن با دوره‌های پیشرفت و توقف متناوب است.

۲. ویتیلیگو قطاعی یا یک‌طرفه (Segmental Vitiligo)

ویتیلیگو قطاعی یک الگوی خاص و متمایز است که بیشتر در سنین کودکی و نوجوانی تظاهر می‌یابد. در این حالت، لکه‌های سفید رنگ تنها در یک سمت بدن (Unilateral) و معمولاً منطبق بر مسیر یک درماتوم پوستی یا عصب حسی ایجاد می‌شوند. خصوصیت برجسته ویتیلیگو قطاعی این است که معمولاً طی ۶ تا ۱۲ ماه اول پس از بروز به‌سرعت پیشرفت کرده و سپس به‌طور ناگهانی متوقف و ثابت می‌شود. این فرم از پیسی به دلیل درگیری فولیکول‌های مو و تخریب ذخیره سلول‌های بنیادی ملانوسیتی، پاسخ کمتری به داروها نشان می‌دهد اما احتمال انتشار آن به سایر نقاط بدن بسیار پایین است.

۳. ویتیلیگو موضعی (Focal) و آکروفاشیال (Acrofacial)

در نوع موضعی یا فوکال، بیماری تنها محدود به یک یا چند لکه کوچک در یک منطقه ایزوله از بدن است و سال‌ها بدون تغییر باقی می‌ماند. در مقابل، فرم آکروفاشیال شکلی از بیماری است که عمدتاً بخش‌های انتهایی بدن یعنی انگشتان دست و پا (Acro) و ناحیه صورت (Facial – اطراف لب‌ها و چشم‌ها) را درگیر می‌سازد. ویتیلیگو آکروفاشیال به دلیل جریان خون کمتر در انتهای اندام‌ها و اصطکاک مداوم، درمان پیچیده‌تر و طولانی‌تری را می‌طلبد.

۴. ویتیلیگو مخاطی (Mucosal) و جهانی (Universal)

در ویتیلیگو مخاطی، درگیری بی‌رنگ‌کننده عمدتاً بر روی غشاهای مخاطی مانند داخل دهان، لثه‌ها، مخاط داخلی بینی، لب‌ها و نواحی تناسلی متمرکز است. شدیدترین و نادربخش‌ترین فرم بیماری، ویتیلیگو جهانی یا یونیورسال نام دارد که در آن بیش از ۸۰ تا ۹۰ درصد کل سطح پوست بدن دچار فقدان کامل ملانین شده و پوست فرد کاملاً سفید گچی می‌شود.

علائم اولیه و نشانه‌های هشداردهنده پیسی (ویتیلیگو)

شناخت زودرس علائم اولیه بیماری برص یا پیسی برای اقدام به موقع و شروع پروتکل‌های کنترلی بسیار حائز اهمیت است. اولین نشانه بالینی معمولاً ظهور یک لکه پوستی کوچک است که رنگ آن اندکی روشن‌تر از پوست مجاور به نظر می‌رسد. این لکه اولیه طی چند هفته تا چند ماه به تدریج رنگدانه خود را کاملاً از دست داده و به رنگ سفید شیری یا گچی تغییر می‌یابد.

مشاهده تصاویر بالینی بیشتر ویتیلیگو در DermNet NZ ↗

مهم‌ترین علائم بالینی و نشانی‌های هشداردهنده در مبتلایان به ویتیلیگو عبارتند از:

• ایجاد ماکول‌های دپیگمانته: لکه‌های فاقد رنگدانه با حاشیه‌های صاف، کنگره‌ای یا گاهی همراه با یک حاشیه تیره‌تر (هیپرپیگمانته) یا قرمز رنگ (ویتیلیگو سه رنگ یا Trichrome Vitiligo).
• پولیوز یا سفیدی زودرس موها (Poliosis): سفید شدن موهای سر، ابروها، مژه‌ها، ریش یا موهای بدن که نشان‌دهنده تخریب ملانوسیت‌های موجود در پیاز مو (فولیکول) است.
• تغییر رنگ مخاطی: از دست رفتن رنگ طبیعی لثه‌ها، مخاط داخل دهان یا غشاهای مخاطی تناسلی.
• بروز خال هاله‌دار (Halo Nevus / Sutton Nevus): ظهور یک هاله سفید بی‌رنگ به شکل دایره در اطراف خال‌های قهوه‌ای یا سیاه قدیمی که غالباً نشانه فعالیت سیستم ایمنی علیه ملانوسیت‌ها است.
• تغییرات عروقی و چشمی: در موارد بسیار نادر، ملانوسیت‌های موجود در ساختار چشم (لایه شبکیه و یووئا) ممکن است دچار تغییراتی شوند که نیازمند معاینه چشم‌پزشکی است.

ارزیابی تخصصی تصاویر بالینی پیسی در DermNet NZ ↗

سرعت گسترش لکه‌ها در بیماری پیسی غیرقابل پیش‌بینی است. در برخی افراد، لکه‌ها ممکن است سال‌ها بدون تغییر باقی بمانند، اما در برخی دیگر تحت تأثیر عوامل محیطی یا شوک‌های روانی، سرعت انتشار بسیار بالا خواهد بود. جهت مطالعه مقایسه‌ای با سایر بیماری‌های پوستی شایع، می‌توانید مقاله اگزما چیست و چه علائمی دارد؟ را نیز مطالعه فرمایید.

پدیده کوبنر (Koebner Phenomenon) و اثر تروما بر گسترش پیسی

یکی از شاخص‌های بالینی بسیار مهم در آسیب‌شناسی ویتیلیگو، پدیده کوبنر (Koebnerization) است. این پدیده بیان می‌دارد که هرگونه آسیب فیزیکی، تروما یا تحریک مکانیکی بر روی پوست سالم افراد مبتلا یا مستعد، می‌تواند باعث بروز لکه‌های جدید پیسی دقیقاً در محل آسیب دیدگی شود.

تحقیقات درماتولوژی مدرن نشان می‌دهد که آسیب به لایه اپیدرم باعث آزادسازی سیگنال‌های خطر سلولی (DAMPs) و سیتوکین‌های التهابی می‌شود. در افراد مبتلا به پیسی، این سیگنال‌ها ورود تهاجمی لنفوسیت‌های T ایمنی به محل آسیب را تحریک کرده و منجر به تخریب ملانوسیت‌های آن ناحیه می‌شوند. از جمله عوامل محرک پدیده کوبنر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• اصطکاک مداوم پوست با لباس‌های تنگ، کش جوراب، بند ساعت یا کمربند.
• خراشیدگی‌ها، بریدگی‌های سطحی، زخم‌ها و بریدگی‌های ناشی از اصلاح.
• آفتاب‌سوختگی‌های شدید و سوختگی‌های حرارتی یا شیمیایی.
• انجام اقدامات زیبایی پوستی نظیر لیزر موهای زائد، میکرونیدلینگ یا تاتو بدون مشاوره با پزشک.

معاینات تخصصی و آزمایش‌های تشخیصی همراه (لامپ وود و پنل خودایمنی)

تشخیص بالینی ویتیلیگو معمولاً بر اساس معاینه فیزیکی ظاهر ضایعات توسط پزشک متخصص پوست انجام می‌شود. با این حال، برای تایید قطعی در مراحل اولیه و افتراق آن از سایر عوارض، از ابزارهای تشخیصی و آزمایشگاهی متعددی استفاده می‌شود:

۱. معاینه با لامپ وود (Wood’s Lamp Examination)

لامپ وود ابزاری است که پرتوهای ماوراء بنفش با طول موج بلند (حدود ۳۶۵ نانومتر) ساطع می‌کند. هنگام تابش نور وود در یک اتاق تاریک به پوست بیمار، نواحی مبتلا به ویتیلیگو به دلیل فقدان کامل ملانین، دارای فلورسنس سفید-آبی بسیار درخشان و شفافی می‌شوند. این معاینه به پزشک کمک می‌کند تا لکه‌های بسیار کم‌رنگ اولیه را که با چشم غیرمسلح در نور معمولی قابل تشخیص نیستند، شناسایی کرده و مرزهای واقعی ضایعات را ارزیابی کند.

۲. درماتوسکوپی و نمونه‌برداری پوستی (Biopsy & Dermoscopy)

در درماتوسکوپی ضایعات ویتیلیگو، فقدان کامل شبکه پیگمانته، وجود شبکه‌های حاشیه‌ای تیره‌تر و سفیدی اطراف فولیکول‌ها (Perifollicular Pigmentation) مشاهده می‌شود. در موارد نادر و مشکوک، بیوپسی پوستی (نمونه‌برداری) انجام می‌گیرد که در رنگ‌آمیزی‌های اختصاصی (مانند رنگ‌آمیزی Fontanta-Masson و ایمونوهیستوشیمی Melan-A)، عدم وجود ملانوسیت‌ها در لایه پایه اپیدرم و حضور ارتشاح لنفوسیتی CD8+ در حاشیه ضایعه فعال اثبات می‌شود.

۳. پنل آزمایش‌های خودایمنی همراه (Autoimmune Screening)

از آنجایی که ویتیلیگو ارتباط هم‌زمانی قوی با سایر بیماری‌های خودایمنی نشان می‌دهد، متخصصان پوست معمولاً آزمایش‌های خونی زیر را برای ارزیابی سلامت عمومی بیمار درخواست می‌کنند:

• تست‌های عملکرد تیرویید (TSH, Free T4) و آنتی‌بادی‌ها (Anti-TPO, Anti-Thyroglobulin): بیماری تیروییدیت هاشیموتو و گریوز شایع‌ترین عوارض هم‌زمان با پیسی هستند که در ۱۵ تا ۲۵ درصد بیماران دیده می‌شوند.
• آنتی‌بادی ضد هسته (ANA): برای غربالگری بیماری‌های خودایمنی بافت همبند نظیر لوپوس اریتماتوز.
• سنجش ویتامین B12 و آنتی‌بادی سلول‌های پاریتال (Anti-Parietal Cell Ab): جهت بررسی کم‌خونی وخیم (Pernicious Anemia).
• قند خون ناشتا (FBS) و HbA1c: برای بررسی احتمال هم‌زمانی با دیابت نوع یک.

شاخص شدت و وسعت ویتیلیگو (VASI & VSSI Score)

در درماتولوژی مدرن، برای سنجش دقیق درصد درگیری پوستی و ارزیابی میزان پاسخ به درمان‌های دارویی یا فتوتراپی، از معیارهای استاندارد کمی استفاده می‌شود. معتبرترین این شاخص‌ها عبارتند از:

• شاخص VASI (Vitiligo Area Scoring Index): این معیار، درصد سطح بدن (Hand Unit: هر کف دست بیمار معادل ۱ درصد سطح بدن) را ضرب در درجه دپیگمانتاسیون (از ۰٪ تا ۱۰۰٪) می‌کند. شاخص VASI مقیاسی دقیق برای ثبت پیشرفت یا بهبودی بیمار در طول زمان است.
• شاخص VDA (Vitiligo Disease Activity Score): تعیین‌کننده فعال بودن یا ثابت بودن بیماری است. اگر در ۳ ماه گذشته لکه‌های جدیدی ایجاد شده باشد، بیماری در فاز فعال شدیدی قرار دارد که نیازمند درمان‌های سرکوب‌گر ایمنی سیستمیک سریع است.

جدول جامع دسته‌بندی و ویژگی‌های الگوهای مختلف ویتیلیگو

در جدول زیر، خلاصه مقایسه‌ای الگوهای اصلی بیماری ویتیلیگو بر اساس ویژگی‌های کلینیکی، سن شایع بروز و پاسخ‌دهی درمانی آورده شده است:

پیامدهای روانی-اجتماعی و کیفیت زندگی مبتلایان (شاخص DLQI)

اگرچه ویتیلیگو یا پیسی یک عارضه دردناک از نظر جسمی محسوب نمی‌شود، اما تأثیر روان‌شناختی آن بر کیفیت زندگی (Quality of Life) بیماران بسیار عمیق است. تغییرات ظاهری حاصل از ایجاد لکه‌های بی‌رنگ، به‌ویژه در نواحی در معرض دید مانند صورت و دست‌ها، می‌تواند باعث بروز اضطراب، افسردگی، انزوای اجتماعی و افت اعتمادبه‌نفس در مبتلایان شود.

در مطالعات درماتولوژی برای ارزیابی این تأثیرات از پرسش‌نامه استاندارد شاخص کیفیت زندگی در درماتولوژی (DLQI) استفاده می‌شود. نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که بار روانی بیماری پیسی در برخی بیماران با بیماری‌های مزمن شدیدی نظیر پسوریازیس یا دیابت برابری می‌کند. از این رو، متخصصان پوست علاوه بر درمان‌های دارویی پوستی، مشاوره روان‌شناسی و حمایت‌های خانوادگی را به عنوان بخشی جداپذیر از پروتکل درمانی ویتیلیگو توصیه می‌کنند. اگر نگرانی درباره ظاهر لکه‌ها بر آرامش شما اثر گذاشته است، نخستین گام ساده و رایگان می‌تواند بررسی اولیه ضایعه با هوش مصنوعی آیویدیا و سپس مشورت با پزشک برای انتخاب مسیر درمان مناسب باشد.

سلامت پوست دپیگمانته و ضرورت محافظت در برابر نور خورشید

ملانین طبیعی موجود در پوست به عنوان یک فیلتر جذبی در برابر آسیب پرتوهای ماوراء بنفش (UVB و UVA) خورشید عمل می‌کند. در نواحی مبتلا به ویتیلیگو که ملانین به صورت کامل تخریب شده است، پوست حماقت دفاعی طبیعی خود را از دست می‌دهد.

عدم محافظت از لکه‌های بی‌رنگ در برابر خورشید می‌تواند عوارض زیر را به همراه داشته باشد:

• آفتاب‌سوختگی شدید و تاول: پوست دپیگمانته به شدت در برابر سوختگی‌های خورشیدی آسیب‌پذیر است و تنها پس از چند دقیقه مواجهه مستقیم با نور شدید دچار قرمزی و سوختگی می‌شود.
• تحریک پدیده کوبنر: آفتاب‌سوختگی به عنوان تروما عمل کرده و سرعت گسترش لکه‌های جدید پیسی را افزایش می‌دهد.
• افزایش تضاد رنگی: برنزه شدن پوست سالم مجاور، تضاد رنگی لکه‌های سفید را برجسته‌تر کرده و ظاهر آن‌ها را نمایان‌تر می‌سازد.

بنابراین استفاده روزانه و مداوم از ضدآفتاب‌های وسیع‌الطیف (Broad-Spectrum) با فاکتور محافظتی SPF 50 یا بالاتر در تمامی نواحی درگیر، از ضروریات اولیه مراقبت در مبتلایان به برص است.

ارزیابی و تشخیص هوشمند بیماری‌های پوستی با سامانه هوش مصنوعی آیویدیا

تشخیص دقیق و افتراقی ضایعات پوستی کم‌رنگ همیشه نیازمند بررسی‌های بالینی است. سامانه پیشرفته سلامت دیجیتال آیویدیا با بهره‌گیری از مدل اختصاصی پردازش تصویر هوش مصنوعی (مدل ۷۲۴)، الگوریتم‌های شبکه عصبی عمیق (CNN) را برای تحلیل دقیق ۲۳ کلاس اصلی از اختلالات پوستی از جمله اختلالات رنگدانه‌ای (Pigmentation Disorders) و ویتیلیگو طراحی کرده است.

این سامانه هوشمند با آنالیز تصویر ضایعه پوستی بارگذاری‌شده توسط کاربر، ویژگی‌های بصری نظیر کنتراست رنگی حاشیه‌ها، تقارن ضایعه و بافت اپیدرم را ارزیابی کرده و یک گزارش تحلیل اولیه غربالگری به همراه راهنمای گام‌به‌گام مراجعه به متخصص ارائه می‌دهد.

چه زمانی باید فوراً به پزشک مراجعه کنیم؟

هرگونه تغییر رنگ ناگهانی در پوست نیازمند ارزیابی پزشکی است. با این حال، بروز علائم و نشانه‌های زیر نیازمند مراجعه سریع به پزشک متخصص پوست (درماتولوژیست) است:

• ظهور سریع و ناگهانی لکه‌های بی‌رنگ متعدد در چند هفته اخیر.
• سفید شدن ناگهانی موهای ابرو، مژه یا سر در کودکان و نوجوانان.
• وجود سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری‌های خودایمنی مانند تیروییدیت هاشیموتو، دیابت نوع یک، دیابت یا آلوپسی آره‌آتا. در این زمینه توصیه می‌شود مقاله ریزش موی سکه‌ای چیست؟ را نیز مطالعه فرمایید.
• احساس خارش، سوزش یا التهاب در حاشیه لکه‌های جدید تازه ایجادشده.
• بروز تغییرات پوستی متعاقب مصرف دارویی خاص یا تماس شغلی با مواد شیمیایی صنعتی.

پرسش‌های متداول درباره بیماری ویتیلیگو (برص و پیسی)